Chất độc da cam – dioxin là gì? Đôi điều cần biết

Ảnh hưởng của chất độc dioxin

Từ năm 1961, quân đội Mỹ bắt đầu tiến hành chiến tranh hóa học ở miền Nam Việt Nam, cho đến khi cuộc chiến lên đến đỉnh điểm 1967-1968 và kết thúc năm 1971 Mỹ đã cho rãi tới gần 80 triệu lit chất độc hóa học, mà trong đó 61% là chất da cam, chứa 366 Kg chất dioxin, 4,8 triệu người Việt Nam đã bị phơi nhiễm chất độc hóa học, khoảng 3 triệu người là nạn nhân chất độc da cam, trong đó có nhiều người thuộc thế hệ thứ 2, thứ 3. Hàng trăm nghìn nạn nhân đã chết, hàng trăm nghìn người đang vật lộn với bệnh tật hiểm nghèo, hàng trăm nghìn trẻ em không được bình thường như bao đứa trẻ khác bởi chất độc da cam. “Nạn nhân chất độc da cam là những người nghèo nhất trong những người nghèo, người đau khổ nhất trong những người đau khổ”.

Chất độc da cam – dioxin là gì?

Dioxin là tên gọi chung của một nhóm hàng trăm các hợp chất hóa học mang đến sự tàn phá dù là môi trường hay cơ thể con người và các sinh vật khác, là một sự tồn tại lâu dài, bền vững khó có thể xóa bỏ. Tùy theo số nguyên tử Cl và vị trí không gian của những nguyên tử này, dioxine có 75 đồng phân PCDD (poly-chloro-dibenzo-dioxines) và 135 đồng phân PCDF (poly-chloro-dibenzo-furanes) với độc tính khác nhau. Dioxine còn bao gồm nhóm các PCB (poly-chloro-biphényles), là các chất tương tự dioxine, bao gồm 419 chất hóa học trong đó có 29 chất đặc biệt nguy hiểm. Trong số các hợp chất dioxine, TCDD là nhóm làm tăng nguy cơ ung thư ở người, được cho là gây tác hại lớn nhất.

Dioxin là sản phẩm phụ của nhiều quá trình sản xuất chất hóa học công nghiệp liên quan đến clo như các hệ thống xử lý thải, sản xuất hóa chất, thuốc trừ sâu và tẩy trắng giấy.

Tác hại của dioxin đối với cơ thể người và động vật

Dioxin và furan là các loại hơp chất hóa học độc nhất được biết đến hiện nay trong khoa học. Trong bản báo cáo sơ thảo của Cục Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) năm 1994 đã miêu tả dioxin như là một mối đe doạ đối với môi trường cũng như sức khoẻ cộng đồng. Các nhà khoa học đã khẳng định không có một liều lượng nào là an toàn hoặc ngưỡng dioxin mà dưới nó thì không gây ung thư. Nghĩa là cho dù một người chỉ bị phơi nhiễm với dioxin với một lượng nhỏ như thế nào đi nữa thì cũng mang tới hiểm họa ung thư!

Ngoài ung thư, dioxin còn có thể liên quan đến một số bệnh nguy hiểm khác như bệnh rám da, bệnh đái tháo đường, bệnh ung thư trực tràng không Hodgkin, thiểu năng sinh dục cho cả nam và nữ, sinh con quái thai hoặc thiểu năng trí tuệ, đẻ trứng (ở nữ) ..v.v

Cơ chế phân tử của dioxin tác động lên các tế bào và cơ thể người, động vật vẫn đang còn nhiều tranh cãi về chi tiết. Thời gian mà chất độc dioxin bị bán phân hủy trong cơ thể động vật là hơn 7 năm. Thông thường, dioxin có thể gây độc lên các tế bào nhờ một thụ thể chuyên biệt hydratcarbon thơm có tên là AhR (Aryl hydrocarbon Receptor). Phức hợp dioxin – thụ thể sẽ kế hợp với protein vận chuyển ArnT (AhR nuclear Translocator) để tiến vào bên trong nhân của các tế bào. Tại đây dioxin sẽ gây tác động làm đóng mở một số gene giải độc quan trọng của tế bào như Cyp1A, Cyp1B,… Đồng thời, trong một số thí nghiệm lên chuột các hợp chất dioxin còn làm tăng nồng độ các gốc ion tự do trong tế bào. Điều này, có thể là làm phá huỷ các cấu trúc tế bào, các protein quan trọng và, quan trọng hơn cả, nó có thể gây đột biến trên phân tử DNA.

Tác động của dioxin tới môi trường

Hậu quả của chất độc da cam

Các thí nghiệm ngày nay người ta biết rằng, dioxin là hóa chất cực độc, độc gấp hàng trăm nghìn lần loại hóa chất môi trường độc nhất. Ở liều lượng nhỏ, cỡ nanogam (bằng một phần tỷ gam) đã có thể gây ra các tai biến sinh sản (sảy thai, đẻ non, quái thai). Chỉ cần khoảng 80g dioxin cho vào hệ thống cấp nước là đủ để  hủy hoại toàn bộ dân số một thành phố lớn (khoảng 6 đến 7 triệu người).Thời gian bán phân hủy của dioxin trong môi trường rất lâu, khoảng 10-17 năm, trong cơ thể sống nó tồn tại rất lâu. Bởi thế, đối với Việt Nam, dù chiến tranh qua đi mấy chục năm thì dioxin vẫn tồn tại, nó được coi là dấu lăn tay, là bằng chứng cho cuốc chiến vô nghĩa mà đế quốc Mỹ đã phát động xâm lược Việt Nam

DMCA.com Protection Status
**Lưu ý phòng chống dịch Covid 19
+ Phòng khám Y Học Cổ Truyền Sài Gòn thực hiện công tác:
  • Đo thân nhiệt
  • Hỗ trợ bệnh nhân xác khuẩn tay
  • Cấp miễn phí khẩu trang
+ Cho bệnh nhân khi đến khám tại Phòng khám
**Phòng khám luôn khử trùng mỗi ngày

Bài viết cùng chủ đề